Ötenazi Nedir?

Ötenazi Nedir?

Ötenazi ünümüze nereden gelmiştir? Tıp tarihine ne zaman ve nasıl girmiştir? Yasal olan ülkeler hangileridir?

.

Bugün tıp dünyasının karanlık yüzü ötenaziyi konuşacağız.

Ötenazi Nedir?

Ötenazi, acı ve ızdırabı azaltmak için bilerek bir hayatı sona erdirme pratiğidir. Yaşamından ümit kesilen ve öleceği kesin denilen bir hastanın acısını dindirmek amacıyla acısını dindirmek amacıyla doktor tarafından hasta yaşamına son verilmesi şeklinde gerçekleşen ölüm biçimidir. Ötenazi sözcüğü doğrudan Yunancadan gelmektedir. ευ, eu, "iyi,güzel" ve θάνατος, thanatos, "ölüm"  sözcüklerinin birleşmesinden oluşur ve “iyi ölüm” anlamına gelir.

Günümüze nereden gelmiş?

Ötenazi kelimesini ilk olarak bir roma tarihçisi olan Saturnus, Roma imparatoru Augustus Caesar ölümünü tanımlamak için kullanmıştır. Augustus ölümü ötenazi yani iyi ölüm olarak adlandırılmıştır. Ancak günümüzdeki ötenazi uygulaması gibi yaşamına son verecek şekilde bilerek hızlandırılmamıştır. Tarihte hızlandırılmış ölüm için doğru terim pasif ölüm anlamına gelen ortotanazi’dir. Bu yöntemde hastaya tedavi uygulanmaz ve ölümü pasif formda kolaylaştırılır. Ortotanazi de öldürme eylemi uygulanmaz ancak ölümü sağlamak için basit eylemler mevcuttur.

Ötenazi temel olarak ikiye ayrılır

Aktif ve pasif ötenazi. Aktif ötenazi bir kişinin hayatını sona erdirmek için yapılan kasten müdahale şeklidir. Etkili dozda yatıştırıcı enjekte edilerek uygulanır. Pasif ötenazi ise bir kişinin hayatını sürdürmek için gerekli olan tedaviyi keserek veya geri çekerek ölümüne neden olduğunu belirtmek için kullanılır. Yardımlı intiharda aktif ötenazinin bir türüdür. Bu uygulama bir kişiyi kasten öldürmeye veya cesaretlendirmeye yönelik eylemdir. Yardımlı intiharda hasta bir doktorun veya akrabasının yardımıyla ve öldürücü ilaç temin edilerek kendini öldürür. Bu işlem bir düzenek halinde veya enjeksiyon halinde bizzat hasta tarafından gerçekleştirilir.

Ötenazi tıp tarihine ne zaman ve nasıl girmiştir?

Eski çağlardan beri çok fazla acı çeken umutsuz hastalar için kolay ölüm yöntemleri uygulanmıştır. Ancak bu eylemler zaman zaman yasaklanmıştır. Mezopotamya’da Süryani hekimlerin ötenaziyi yasaklaması gibi. Yine eski zamanlarda tedavi edilemeyen hastalar boğularak ölmeleri için Hindistan’daki Ganj Nehrine atılmıştır. Eski İsrail’de bazı kitaplar çaresiz hastaları öldürmek için buhur verildiğini yazmıştır. Sparta da engelli doğmuş erkek çocuklarına topluma ve kendilerine yük olmamaları için ötenazi uygulanmıştır. Antik yunanda aşırı acı çeken ve tedavi edilemez bir ölümcül hastalığı olan hastanın hekim tarafından zehirli ilaç verilerek intiharı kolaylaştırılmıştır. Pisagor ve öğrencileri ise dini inançlarından dolayı tanrıların insanı dünyevi yaşamın koruyucusu olarak yarattığına ve kendi isteklerine göre ölmelerine izin vermediklerine inandıkları için intiharlara tamamen karşı olmuşlardır.

Ötenaziye İlk İtiraz 

“Bunu yapmam istendiğinde kimseye zehir vermeyeceğim ve bu konuda kimseye yardım etmeyeceğim” diyen Hipokrat’tan gelmiştir. Peki dinler ötenazi hakkında ne düşünüyor. İslamiyet Yahudilik ve Hristiyanlık inancında yaşamın kutsal olduğuna ve insanın ölümüne ancak tanrının karar vereceğine inanıldığı için intihar ve ötenazi cinayet olarak kabul edilmiştir. Ülkemizde ise ötenazi uygulaması yasal değildir. Koç üniversitesi hukuk fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Bertil Emrah Oder 1998 hasta hakları yönetmeliğine göre sağlık müdahalesinde kişinin izni gerekiyor. Yönetmeliğin 24. Maddesine göre pasif ötenazi hakkına sahipsiniz. Fakat tedavi başladıktan sonra durdurma hakkınız bulunmuyor açıklamasında bulunmuştur. Prof. Dr. Tankut Cente ise ötenaziye izin verildiği taktirde sıkı bir devlet denetimi olması gerekiyor demiştir.

Ötenazi yasal olan ülkeler nelerdir?

Ülkemizde yasal olmayan ötenazi dünyanın bazı ülkelerinde yasaldır. Bunlar Hollanda, Belçika, Kolombiya, Lüksemburg ve Kanada’dır. Bu ülkelerde ötenazinin yasal olduğu aşikâr ancak ötenazi uygulaması sıkı koşullara bağlanmıştır. Hasta dayanılmaz acı çekiyor olmalı tedavi edilemez olmalı ve tam olarak bilinçli bir şekilde ötenazi talebinde bulunmalıdır. Yardımlı intihar ise İsviçre, Almanya, Japonya ve ABD’nin 8 eyaleti Washington, Oregon, Montana, Vermont, California, Colorado ve Hawaii eyaletlerinde yasaldır. Güney Kore’de ise Şubat 2018 de başlayarak hem aktif hem pasif olarak ötenazinin yasal olduğu ülkeler arasına katılmıştır.

 

Ünlü İngiliz fizik profesörü Stephan Hawking ise insanların istedikleri taktirde yaşamlarını sonlandırmaları gerektiğini söylemiş ancak bunun büyük bir hata olacağını düşünüyorum. Hayat kötü gibi görünse de her zaman yapabileceğiniz bir şey vardır ve başarılı olabilirsiniz. Hayat varsa umut var demiştir. Stephan Hawking BBC ye verdiği bir röportajda ise ben ölümcül bir hastalığı olan ve çok acı çekenlere yaşamlarını sonlandırmayı seçmeleri ve yargılanmaktan kurtulmak için yardım edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Hayvanların acı çekmelerine izin vermeyiz o zaman neden insanların acı çekmelerine izin veriyoruz açıklamasında bulunmuştur. Stephan Hawking bu iki farklı görüşüyle insanların aklında büyük bir soru işareti bırakmıştır.

En ürkütücü ötenazi vakası

Britanny Maynard, ötenazi yoluyla hayata veda etti. Amerika Birleşik Devletleri’nde ölümcül beyin kanseri hastalığına yakalanan ve ötenazi kararı alan Britanny Maynard adlı kadın hayata veda etti. 29 yaşındaki Maynard daha önce internetten paylaştığı bir videoda ölümü için doğru zamanı kendisinin vereceğini söylemişti. Maynard’ın sağlık durumuna yanı sıra hayata ve ölüme dair görüşlerininde yer aldığı video 9 milyon kişi tarafından izlenildi. Hastalığı son aşamaya gelmesi üzerine California’dan ötenazinin yasal olduğu Oregon eyaletine taşınan Maynard aldığı ölümcül enjeksiyonla yaşamını yitirdi. Britanny Maynard’ın ölüm haberini ötenazi hakkını savunan “Merhamet ve Tercihler” adlı dernek duyurdu. Genç kadının cumartesi akşam saatlerinde evinde sevdiklerinin kollarında nur içinde hayata veda ettiği belirtildi.

 

ABD’de ötenazinin yasal olduğu sadece 8 eyalet görülür. İsviçre’de ise ötenazi kliniğindeki intihar canlı yayınlandı. İsviçre’de motor-nüron hastalığına yakalandıktan sonra ölmeye karar veren 57 yaşındaki iş adamı ötenazi kliniğinde ölümcül dozda ilaç verilerek öldürüldü. 1 milyondan fazla kişi bu canlı yayını izledi. BBC “Nasıl Ölmeli” adlı belgesel programında 57 yaşındaki iş adamının son anlarının yayınlanması tartışmalara neden oldu. Ölen adamın eşi belgeseli beğendiğini söylerken bazı yardım dernekleri olayı rahatsız edici olarak tanımladılar. Birçok tartışmaya neden olan film 1,2 milyondan fazla kişi tarafından izlendi. BBC'nin Simon Binner'in ölümünün yayınlandığı belgeseli izleyenlerin çoğu göz yaşlarına boğulduklarını söylediler. İş adamının ölüm döşeğinde eşine son mesajını yolladıktan sonra hayatına son veren serum cihazını açtığı anlar yüz binlerce insanın dikkatini çekti.

''ÖTENAZİ İÇİN GEÇERLİ BİR SEBEP''

Ölümcül hastalığa yakalanan adamın serumu aldığı sırada yüzünde oluşan gülümseyi gören izleyiciler bu durumdan fazlasıyla etkilendi. Yayıncı Clare Balding, iş adamının son anlarını göz yaşları içinde izlediğini söylerken, ITV kanalı sunucusu ise ölen adamın durumunun ötenazi için geçerli bir sebep olabileceğini söyledi.

Simon Binner'in yürek burkan son sözleri:

Merhaba Debbie, seni çok sevdim, seni hak etmedim çünkü çoğu kez sana karşı huysuzca davrandım. Ama seni gerçekten çok seviyorum Debbie. Birbirimizi bulduğumuz için çok şanslıyız. Yaşadığımız bu acı olayın en iyi yanlarından biri 10 ay boyunca birçok şey üzerine konuşacak zamanımız oldu. Zaman hiç kimse için durmaz, seni çok seviyorum Debbiel. Hoşçakal...

Ötenazi kararı alan 104 yaşındaki Avustralyalı bilim insanı yaşama gözlerini yumdu.

Aldığı ötenazi kararıyla tartışma yaratan 104 yaşındaki Avusturalyalı bilim insanı David Goodall yaşama veda etti. Ölümünden birkaç saat önce gazetecilerin sorularını yanıtlamak üzere basın toplantısı düzenleyen Goodall, "Artık hayata daha fazla devam etmek istemiyorum ve sona erdirme şansım olduğu için mutluyum" demişti.

 

'Yaşam standartlarının kötüleştiği' gerekçesiyle bu ay içinde İsviçre'de kendi yaşamına son vermek istediğini açıklayan Avustralya'nın en yaşlı bilim insanı 104 yaşındaki David Goodall'ın bu kararı ötenazinin yasadışı olduğu Avustralya'da tartışmalara neden olmuştu. 104 yaşındaki Ekolojist, yaşanan tartışmaların üzerine İsviçre'nin Basel kentinde bir basın toplantısı düzenlemişti. Basın toplantısına ötenazi savunucularıyla birlikte çıkan Goodall, ölümünden birkaç saat önce gazetecilerin sorularını yanıtlamıştı.

 

'UTANÇ VERİCİ YAŞLANMA'

Ötenazi işleminin iğneyle yapılacağını ve bu esnada bazı aile üyelerinin de kendisiyle birlikte olacağını açıklayan Goodall, "Uygun zaman geldiğinde, ölmeyi seçmek serbest olmalı" ifadelerini kullanmıştı. Goodall'ın basın açıklaması esnasında giydiği ve üzerinde 'Utanç verici yaşlanma' yazılı kazağı da dikkat çekmişti.

'SONA ERDİRME ŞANSIM OLDUĞU İÇİN MUTLUYUM'

Ötenazi kararına ilişkin "Son 6 yıldır görme yetim, son bir iki yıl içerisinde de yeteneklerim düşüş gösterdi, artık hayata daha fazla devam etmek istemiyorum ve sona erdirme şansım olduğu için mutluyum" diyen Goodall, kendisine sorulan bazı soruları duymakta zorlanınca bazı sorular mikrofonla tekrar edildi ve Goodall bu şekilde soruları net bir şekilde cevaplayabildi. Goodall ayrıca ötenazi kararının medyanın dikkatini İsviçre'ye çekmesine yol açmasından ötürü de üzerinde baskı hissettiğini belirtmişti.

YAŞAMA BEETHOVEN'LA VEDA ETMEK İSTEDİ

Son anlarında dinlemek için herhangi bir müzik seçip seçmediği sorulduğunda ise bunun hakkında pek düşünmediğini belirten Goodall, "Eğer bir şey seçeceksem bu Beethoven'ın 9. Senfonisi'nin final bölümü olurdu" diyerek 9. Senfoni'nin final bölümü olan 'Ode to Joy'dan bir bölümü Almanca seslendirdi. Goodall'ın bu performansı ise alkışlarla karşılanmıştı.

'HUZUR İÇİNDE ÖLDÜ'

Düzenlenen basın toplantısının ardından Goodall'ın saat 12.30'da yaşama veda ettiği öğrenildi. Gelişmeyi Twitter hesabından paylaşan ötenazi savunucusu aktivist Philip Nitschke, "Bugün saat 12.30'da 104 yaşındaki profesör David Goodall İsviçre Basel'de bulunan Life Cycle kliniğinde Nembutal enjekte edilerek huzur içerisinde öldü" ifadelerini kullandı. Goodall'ın ayrıca ölmeden önce son yemek olarak balık ve patates kızartması yediği öğrenildi.

Ötenazi İsviçre'de 1940'lı yıllardan beri yasal olarak uygulanan bir işlem. Son olarak Hollanda da 2002 yılında tedavi edilemeyen hastaların acı çekmelerini önlemek maksadıyla ötenaziyi yasallaştırdı.

200 Görüntüler

Yorumlar